Chanfaina Lab naceu no ano 2014 como unha proposta singular dentro do panorama audiovisual galego: un encontro activo de fin de semana pensado para reunir creadoras, creadores e persoas interesadas no cinema contemporáneo, con especial atención ao chamado Novo Cinema Galego, ou cunha forte ligazón co territorio de San Sadurniño e coa comarca de Ferrolterra. Desde o inicio, a idea non foi crear un festival competitivo nin unha mostra convencional, senón abrir un espazo fértil de convivencia, creación e intercambio, onde o cinema puidese vivirse dun xeito máis próximo, máis libre e máis humano.
A semente de Chanfaina Lab estaba nunha intuición moi clara: facer do rural un lugar central para a creación audiovisual e poñer en relación a cineastas de diferentes xeracións, sensibilidades e traxectorias cun contexto real, vivo e cheo de capas narrativas. O obxectivo era construir unha especie de convivium creativo, un encontro aberto ás suxestións das persoas participantes, onde o proceso fose tan importante como o resultado final. Desde ese primeiro impulso, o proxecto foi medrando edición tras edición sen perder a súa esencia.
O propio nome do festival xa condensa boa parte da súa identidade. A chanfaina é unha receita tradicional vinculada ás parroquias de Bardaos e Igrexafeita, elaborada historicamente coas partes menos nobres do animal, aquelas que ficaban nas casas labregas mentres outras se reservaban para os señoríos. Esa referencia culinaria conecta coa historia local, coa cultura popular e cunha maneira de entender a creación desde o aparentemente humilde, o diverso e o compartido. A chanfaina é mestura, é aproveitamento, é transformación. E nese sentido, tamén funciona como unha metáfora perfecta do propio festival: un lugar onde materiais, voces, experiencias e miradas moi distintas se combinan para crear algo novo.
Co paso dos anos, Chanfaina Lab foi consolidando un modelo moi propio. A súa traxectoria defínese tanto pola calidade e singularidade das e dos cineastas convidados como pola incorporación progresiva da veciñanza como parte activa e protagonista. Ese é, precisamente, un dos trazos que o fai máis especial: o encontro non se limita a levar cinema a un lugar, senón que o constrúe co lugar e desde o lugar. As persoas que habitan San Sadurniño non son figurantes nin decorado, senón presenza viva, memoria compartida e parte esencial da experiencia.
A partir desa relación co territorio, Chanfaina Lab foi converténdose nun festival-proceso, unha proposta que non remata nunha fin de semana nin se reduce á exhibición final das pezas. Ao contrario: a súa actividade esténdese ao longo do ano a través de proxeccións, formación, laboratorios, encontros, accións comunitarias e estreas en liña. Esa continuidade permitiu que o proxecto gañase fondo, xerase comunidade e reforzase a súa capacidade para activar vocacións, promover o cinema galego e crear vínculos duradeiros entre creación, cultura e vida local.
Outra das súas achegas máis valiosas é a súa aposta pola democratización da produción audiovisual. Chanfaina Lab entende o cinema non só como unha práctica profesional ou artística reservada a uns poucos, senón tamén como unha ferramenta de expresión, aprendizaxe e participación. Por iso, ao redor do encontro medran obradoiros, actividades formativas e espazos de experimentación que buscan achegar a linguaxe audiovisual á cidadanía, especialmente á veciñanza. Esa dimensión pedagóxica e transformadora forma parte central do proxecto e explica por que moitas persoas atoparon aquí o seu primeiro contacto real coa creación cinematográfica.
Ao longo da súa historia, Chanfaina Lab foi tamén recoñecido como unha iniciativa de referencia dentro da cultura galega. En 2017, a Asociación Galega de Profesionais da Xestión Cultural seleccionouno entre os proxectos do seu Banco de boas prácticas para a xestión cultural, destacando o valor do seu modelo.
En 2022, a Academia Galega do Audiovisual concedeulle o X Premio José Sellier, recoñecendo unha proposta "que fomenta a liberdade creativa e favorece a convivencia, unindo a cineastas de calquera idade, xénero, procedencia ou traxectoria para compartir experiencias arredor da obra cinematográfica. Unha proposta que reinvindica a súa alma rural e o seu espírito comunitario, sendo quen de implicar a veciñas e veciños e de inspirar as vocacións de novas xeracións de cineastas.”
Hoxe, despois de máis dunha década de camiño e case 250 filmes producidos, Chanfaina Lab segue sendo fiel ao seu impulso inicial: crear cinema desde a proximidade, desde a escoita e desde a mestura. Segue apostando pola diversidade, pola liberdade formal, pola experimentación e pola capacidade do audiovisual para conectar persoas, activar memorias e poñer en valor os espazos que habitamos. E segue demostrando que, tamén desde o rural, se poden xerar procesos culturais innovadores, contemporáneos e profundamente significativos.
A historia de Chanfaina Lab é, en realidade, a historia dun encontro que foi medrando sen perder a alma: a dun proxecto que entende que filmar tamén pode ser unha forma de convivir e de construir comunidade