A realidade animada

A animación permite transformar a realidade, dar vida aos obxectos, recrear o pasado ou imaxinar mundos imposibles. Este ciclo reúne pezas do Chanfaina Lab que incorporan diferentes técnicas, desde o debuxo e o relato fotográfico ata o stop motion, a imaxe de síntese 3D ou a intelixencia artificial. Non é un recurso habitual nun encontro como o Chanfaina Lab, condicionado polo tempo e polas características da súa creación colectiva, pero algúns cineastas deciden asumir o reto e explorar as posibilidades destas linguaxes para desenvolver as súas ideas. O resultado é unha escolma diversa na que conviven o humor, a fantasía, a memoria, a experimentación e a reflexión sobre o mundo que nos rodea. A animación abre posibilidades que serían difíciles ou imposibles durante unha fin de semana de gravación: permite reconstruír o pasado, introducir dinosauros nos montes de San Sadurniño, dar vida ás esculturas da Fraga Máxica ou converter unha fotografía antiga nunha experiencia tridimensional. Así, o ciclo demostra que o Chanfaina Lab non se limita á captación da realidade, senón que tamén pode transformala e reinventala a través da imaxinación.

"Negra sombra" (Pablo Millán, 2016). Unha sombra ameazante percorre San Sadurniño e arrasa con todo ao seu paso. Pablo Millán constrúe unha atmosfera inquietante na que se mesturan imaxes da contorna, fotografías antigas e símbolos da superstición. Unha alegoría visual e sonora do medo, a morte e a soidade. Unha peza experimental, escura e suxestiva que transforma a paisaxe nun escenario de incerteza e nunha experiencia visual e sonora.

"As landras" (Ana Lamas, 2019). Unha pequena comunidade de seres feitos con landras emprende unha aventura para defender os carballos fronte á invasión dos eucaliptos. Ana Lamas crea un universo de personaxes singulares, os seus «Dubanciños», mediante un orixinal relato fotográfico. Imaxinación, natureza e conciencia ambiental danse a man neste pequeno conto visual. Unha historia chea de encanto que reivindica a biodiversidade e a protección das fragas.

"Cólera" (Sara Alonso, 2019). Como representar a cólera, a frustración e o enfado a través das imaxes? Sara Alonso transforma unha crise creativa nunha experiencia audiovisual abstracta, na que as formas, os movementos, a montaxe e a música expresan un estado emocional. A peza renuncia á narración convencional para explorar a forza expresiva das imaxes e transmitir aquilo que ás veces as palabras non conseguen explicar.

"A fraga máxica" (A Rigueira, 2024). Os seres fantásticos que habitan a Fraga Máxica de San Sadurniño cobran vida e comezan a falar, cantar e contar as súas historias. O colectivo A Rigueira combina fotografías, animación e  efectos especiais para dar movemento e personalidade ás esculturas de Carlos García e Marina Goti. Unha peza colectiva, divertida e chea de retranca que converte un espazo singular nun pequeno universo de fantasía.

"A pena do trabuco" (Cruz Piñón, 2025) Unha gran pedra esquecida nos arredores do Castelo de Naraío agocha unha parte da historia das Guerras Irmandiñas. A partir dunha conversa familiar, Cruz Piñón emprende unha descuberta que recupera a memoria dun lugar pouco coñecido. Coa axuda da intelixencia artificial, a peza achega unha nova mirada a este episodio do pasado e reivindica a importancia de conservar as historias que permanecen ocultas na memoria popular.

“A Marquesa e o Pazo" (Anxo Santomil, 2019). Unha viaxe ao pasado para descubrir o universo privilexiado no que viviu Natividad Quindós, marquesa de San Sadurniño. A partir dun minucioso traballo de investigación e recuperación de fotografías antigas, Anxo Santomil emprega a animación fotográfica 3D para reconstruír os espazos e devolverlles movemento ás imaxes. Unha impresionante experiencia visual que combina memoria histórica, investigación e tecnoloxía dixital.

"Cando a historia cobra vida" (Milagros Bará, 2025). Que acontece nunha igrexa cando se pechan as portas? Mediante a IA,  Milagros Bará imaxina que os personaxes do pasado abandonan a súa inmobilidade e cobran vida no interior da igrexa de San Sadurniño. Unha proposta que recupera a figura histórica de Inés de Castro e Lanzós e xoga coa fantasía de descubrir o que sucede cando ninguén está mirando.

"Destino, perderse. A lei do constante intento" (Irene Ávila, 2024). A construción e as sucesivas reconstrucións do Castelo de Naraío serven de punto de partida para reflexionar sobre os ciclos da creación e a necesidade de comezar unha e outra vez. Irene Ávila combina imaxes da contorna con animacións e garabatos que traducen visualmente a incerteza, a procura e os constantes intentos por avanzar. Unha peza experimental que reivindica o propio proceso creativo e nos lembra que, ás veces, perderse tamén é unha maneira de atopar o camiño.

"Monte Xurásico" (Roberto Bouza, 2019). Unha inesperada colonia de dinosauros invade os montes de San Sadurniño e sementa o terror entre a veciñanza. Roberto Bouza mestura imaxes reais e animación 3D para recrear unha divertida aventura de ciencia ficción inspirada no universo de Jurassic World. Unha peza de gran complexidade técnica que demostra como a imaxinación e o software libre permiten construír auténticos espectáculos audiovisuais sen saír da casa.

"Reparacións Interdimensionais" (Bieito Beceiro, 2019). Unha das lámpadas máis famosas da historia do cinema precisa viaxar entre universos para chegar ao seu taller de confianza. Bieito Beceiro combina animación 3D e imaxe real nunha divertida aventura que rende homenaxe ao universo creativo de Pixar. Un exercicio de imaxinación e destreza dixital que explora as posibilidades da imaxe de síntese para abrir novas dimensións.

"Os aventados. (Ventos do Forgoselo)", (Álvaro Gago, 2015). Un pai e unha filla atravesan a serra do Forgoselo, onde os cabalos salvaxes e os muíños de vento acompañan unha conversa sobre a natureza e o futuro do planeta. Álvaro Gago constrúe un relato no que o vento adquire un protagonismo crecente ata converterse nunha forza que parece rebelarse contra a presenza humana. Unha reflexión poética e ambiental que incorpora a animación para expresar a necesidade de recuperar o equilibrio coa natureza           

"Ocultas na paisaxe" (Sabela Pernas, 2016). As mulleres que sosteñen a vida dunha comunidade, moitas veces invisibles, convértense no centro desta homenaxe á memoria e ao traballo colectivo. Sabela Pernas combina imaxes de gran forza plástica, texturas e efectos visuais para construír unha metáfora na que os rostros e as peles das mulleres de San Sadurniño dan forma a unha árbore vizosa. Unha peza poética e reivindicativa sobre a identidade, a diversidade e as estruturas humanas que fan medrar un pobo.

A duración do programa é de 59 minutos